Lavanta deyip geçmeyin

Genel, Haber
Haberi paylaşın

Tarihi 5 bin yıldan daha eskiye dayanan, kil tabletlerde bile yerini almış, Mezopotamya’dan Sümerler’e, Romalılar’dan Osmanlıya, Kraliçe Elizabeth’den, Hürrem Sultan’a kadar kullanım alanı bulan lavanta için lavanta deyip geçmeyin. Önce ilaç ve kozmetik sanayisinde kullanılırken artık dondurmasından, reçel ve balına, gazozundan çayına kadar gıda alanında da kullanılan lavanta turizmin de gözdesi konumunda.

Isparta’da gülün tahtını sallayan ve Fransa’nın Provence bölgesindeki lavanta bahçelerine benzetilen Isparta’nın Kuyucak Köyü corona virüsü salgınına rağmen özellikle hafta sonları dolup taşıyor. Bölgedeki ekonominin de gelişmesini sağlayan lavanta bahçelerine gelenler, gördükleri muhteşem manzara karşısında kendilerinden geçiyor. Ülke genelinde 14 bin dönüme yaklaşan lavanta tarlalarının yanı sıra en büyük beğeniyi Kuyucak Köyünde 3 bin 500 dönümlük alanda ekili olan lavanta tarlaları alıyor. Bu arada lavanta deyip geçmemek gerekiyor. Önce ilaç ve kozmetik sanayisinde kullanılırken artık dondurmasından, reçel ve balına, gazozundan çayına kadar gıda alanında da kullanılan lavanta turizmin de gözdesi konumunda.

Isparta’nın genelinde uzun yıllardır gül yetiştiriciliği yapılırken Kuyucak’a 1975 yılında yurt dışından getirilen lavanta kökleri ekilince durum değişti. 45 sene önce köyde yaşayan 30 aileye dağıtılan 15’er kök lavanta günümüze Kuyucak Köyü’nde 3 bin 500 dönüme ulaştı.

LAVANTA HER DERDE DEVA

Kendini bildiğinden bu yana lavanta ekimiyle uğraşan ve ektiği 20 dönümlük alandaki lavantasından sabun, kolonya, krem, yağ, reçel, bal, dondurma, gazoz, lokum ve çay ürettiğini belirten Şaban Gökkuş (41), “3 yıl öncesine kadar üreticiydim. Lavantanın ticareti yapılmaya başlayınca lavantanın her tarafında iş yapmaya başladım. Lavanta üretiminin büyük bir masrafı yok. Su ve gübre istemez. Köyümüzün kış nüfusu 300. Burada şu anda 130 aile lavanta işiyle uğraşıyor.  Lavanta çiçekleri Haziran ayının başlarında tomurcuklanıp, ayın ortalarına doğru mor çiçekler açmaya başlar. Haziran ortasından Temmuz sonlarına kadar tarlalar en mor halinde dönüşür.  Kesimler Ağustos başından başlayıp yerine göre 10 Eylül’e kadar sürer” dedi.

GEÇEN YIL KUYUCAK’A 2,5 AYDA 1 MİLYON KİŞİ GELDİ

Ülke genelinde corona virüsü salgınına rağmen geçen yılki kadar olmasa bile yine önemli sayıda ziyaretçi geldiğini de hatırlatan Gökkuş, “Geçen yıl Haziran sonu ve Eylül başına kadar 1 milyon ziyaretçinin geldiğini biliyoruz. Bu sene bu rakamı yakalamak mümkün değil ama şu an itibariyle satışlarımız özellikle hafta sonlarında iyi gidiyor. Bu sene köyümüze 65 satış standı yaptırdık. Her biri 2,5 metre kare. Maliyeti ve 10 yıllık kırası içinde olmak üzere 5  bin 500 liraya mal ettik. Muhtarlığımıza da yıllık olarak 200’er lira işgaliye parası da ödeyeceğiz” diye konuştu.

LAVANTA NEDİR?

Bilimsel adı Lavandula angustifolia olan lavanta, çok yıllık ve yaprak dökmeyen bir bitki olup 40’tan fazla çeşidi bulunuyor. Tarihi 5 bin yıldan daha eskiye dayanan, kil tabletlerde bile yerini almış, Mezopotamya’dan Sümerler’e, Romalılar’dan Osmanlıya, Kraliçe Elizabeth’den, Hürrem Sultan’a kadar kullanım alanı bulan lavanta Akdeniz, Orta Doğu ve Hindistan’a özgü bir bitki. En erken kaydedilen lavanta kullanımı eski Mısır’a kadar uzanıyor. Orada, lavanta yağı mumyalama sürecinde rol oynadığı biliniyor. Ölümsüz aşkın ve sadakatin sembolü olan lavantanın çiçekleri, yaprakları ve uçucu yağı doğal ilaç olarak kullanılıyor. Eski zamanlarda genellikle giysi ve saç gibi çeşitli kişisel eşyalara tazelik ve hafif bir koku vermek için kullanılırdı. 1 dönüme 1200 adet fide ekilebilirken maliyeti lavantanın cinsine göre değişiyor. Burada önemli olan yüksek yağ verimi olan cinslerin ekilmesi. Çünkü asıl getiriyi kendisinden çok bu yağ sağlıyor. Lavantalar toplandıktan sonra bir kazana konarak altında ateş yakılıyor. Sıcaklık arttıkça lavanta, yağı ve suyunu bırakıyor.

Lavantanın 1 dönüme verimi çiçek olarak 150 ile 400 kilogram arasında gerçekleşirken, 1 dönüm tarladan 15 litreye kadar lavanta yağı üretilebiliyor. Lavanta yağının litre fiyatı kalitesine göre 3 bin ile 4 bin lira arasında değişiyor.

LAVANTANIN BAŞLICA FAYDALARI
– Damar sertliği, felç, kalp krizi riskini azaltıyor.
– Depresyona iyi geliyor.
–Melatonin hormonunu artırarak kaliteli bir uyku çekilmesini sağlıyor.
– Üst solunum yolu enfeksiyonlarında iltihaplanmayı azaltıyor.

– Boğaz şişkinliği ve yutkunma problemlerine iyi geliyor.
– Lavanta çayı kanın pıhtılaşmasını önler, kolesterolü düşürüyor.
– İştahı açıp, sindirimi kolaylaştırıyor.
– Cilt yanığı ve güneşin cilde verdiği zararlı etkileri önemli ölçüde azaltıyor.
– Kas ağrılarını dindiriyor.

– Böbrek taşı oluşumunu önlerken, vücuttaki zararlı toksinleri idrar yolu ile atıyor.
– Migren, baş ve diş ağrılarına iyi geliyor.
– Akne tedavisinde oldukça etkili.
– Astım belirtilerini hafifletiyor.
– Menopoz döneminde kullanılıyor.
– Kadınlarda menstrüasyonla ilişkili diğer semptomları azaltmaya yardımcı olur.
– Lavanta yağı çatlamış, kurumuş dudakları nemlendirmek için mükemmeldir.

– Potansiyel antifungal özelliklerinden dolayı lavanta yağı mantar büyümesini önler.
– Doğum esnasında yapılan kesiklerde epizyotomisi olan kadınlar için ağrı ve kızarıklıktan kurtulmasında kullanılıyor.
– Sırt ağrılarına iyi geliyor.
– Böcek ve sinekleri uzaklaştırıyor.
– Saç dökülmesini önlüyor.
– Kanserle savaşmaya ve daha fazla kalori yakmaya yardımcı olabilecek bir besin olan ursolik asit de içeriyor.
–Bazı araştırmalar, bitkinin esansiyel yağının kolitle, kolon iltihaplanmasına ve ağrılı ishale karşı kötü bakterileri savuşturmaya ve enfeksiyonla mücadele eden bakterileri korumaya yardımcı oluyor.
– Daha az dayanıklı bitkileri çabucak öldürecek zehirli yerlerde büyüdüğü için kökleri kurşun ve çinko gibi ağır metalleri emer ve yaprakları içinde saklar. Bu, endüstriyel alanların ve kirlenmiş bahçe arazilerinin temizlenmesine yardımcı olabiliyor.
– Ortaçağ’da ev temizleyicileri, eski veya hastalıklı havayı yenilemek için bu aromatik bitkileri zeminlere serpiştirilerek kullanıldığı biliniyor. Yarım fincan kabartma tozu içine 8 damla lavanta yağı ile karıştırılarak koku giderici olarak kullanılıyor.
– Hafıza geliştiriyor.
–Çamaşırların arıtılmasında kullanılıyor.

Bir cevap yazın