İstanbul’da beklenen depremin büyüklüğü azaldı

Haber
Haberi paylaşın
  • 2
    Shares

Kuzey Anadolu kırığında 1/10 enerji boşalması yaşandı

JEOFİZİK Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Kuzey Anadolu kırığında sürüklenmeli yürümenin oluşmasıyla İstanbul ve Tekirdağ kırıklarında beklenen deprem büyüklüğünün onda bir oranında azaldığını açıkladı.

JEOFİZİK Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, 1990 yılından beri, Kuzey Marmara Kırığının Zeytinburnu’ndan-Büyükçekmece’ye uzanan kolu üzerinde bir bölünün kilitlendiğini belirterek “Bölgede olası bir depremin büyüklüğü onda biri oranında enerjinin boşalması anlamını taşıyor” dedi.

Ahmet Ercan sariipekhaber.com’a yaptığı açıklamada “Kuzey Anadolu’da birisi İstanbul, diğeri Tekirdağ kolu olan fay hattı var. İstanbul kolunda beklenen deprem büyüklüğü 6,4 ile  6,7 arasındaydı. Tekirdağ da ise 7 ile 7,2 büyüklüğünde olması bekleniyordu. İstanbul kolunda 6,7’lik depremle yaklaşık 98 cm. yerin ötelenmesi sonucunda 5-7.5 km. arasında kırılma bekleniyordu. Şimdi sürtünmeli yürümeyle bu kırılma 1.5 km. daha aşağı düştü. Aynı zamanda ötelenme (2 aynı hizada olan noktanın diğer tarafa kayması) 98 cm bekleniyordu. Bu da 22 cm. daha azalarak 76 cm. düştü. Yani dörtte bir oranında yıkıcılığı düştü. Bu çok önemli bir sonuç. Yani sarsıntısız sürtünmeli yürüme oluştu. Bu rakamlar ilk kez basında yer alıyor. Çıkan enerji olması gereken depremin onda biri kadar enerji boşalmış oldu” dedi.

50 gün sürtünmesiz yürüme gerçekleşmiş
 Ercan sözlerini şöyle sürdürdü: “Zeytinburnu’ndan-Büyükçekmece’ye uzanan kolu üzerinde bir bölünün kilitlendiği, bu kesimin deprem ya da depremcik(M<4) üretmediği biliniyordu. Bu tür yerlere Türkçede kilit, pürüz (asperite) denir. Zeytinburnu ile Bakırköy önündeki bu durumun bir deprem yapması bekleniyordu. Ancak, 2016 yılında burada deprem olacağına, 50 gün süreyle sarsıntısız ‘sürüklenmeli yürüme’ gerçekleşmiş, ancak kırılma yerine büzülme görülmüştür. Buna İngilizcede ‘krip’ denir. Ayrıca yer yer İngilizce buna ‘yavaş deprem’ de dense de, Türkçe de deprem dediğimiz ‘anlık, sarsıntılı gerginlik boşlamasıdır.’ O nedenle bu olaya ‘sürüklemeli yürüme’ demek gerekir. Uzaydan konum belirleme gözlemlerinden de belirlediğimiz gibi, Kuzey Marmara Kırığı İstanbul ile Tekirdağ önünde birer deprem yapmak üzere doğudan gelen bir kaktırmayla, yıllık 2 ile 2,3 santimlik yamulmasını sürdürmektedir. Kırık boyunca yıllık ortalama güç yığma hızı 1,5 atom bombası(1,5 10**21 erg) dolayındadır. Kuzey Marmara’da yer kabuğunun kırılmaya karşı direnci ise yaklaşık 6 milyar giga ton dolayındadır. Bu eşik değer aşılınca beklenen büyük depremler, ardı ardına olacaktır. Bu depremlerle, İstanbul ile Tekirdağ önünde 25 ile 40 bar dolayında yer basınç düşümü olacaktır. Bu basınç düşümünün yaratacağı sarsıntı bölgedeki yaklaşık 2,5 milyon yapıyı çeşitli oranlarda etkileyecek, özellikle kaçak, imar barışından yararlanmış, çoğu mühendis elinden çıkmayan yapılarda ağır yıkım ya da göçmeler görülebilecektir.

2016 yılında İstanbul kolu üzerinde derin kuyularda yapılan yamulma ölçümlerinde, deprem olmadan oluşan sürünmeli ötelenmeyle (cript), İstanbul’da olacak depremden çıkması beklenen gerginliğin onda biri (10**20 erg) sarsıntı oluşmadan boşalmıştır. Bu sevindiricidir.

İstanbul kolunda olacak M6,7 büyüklüğünde bir deprem için yerin ötelenmesi yaklaşık 84-90 santim olacaktır. 2016’da oluşan sürüklenmeli yürüme boyutu kabaca 22 santim olduğuna göre, sarsıntısız ötelenme beklenen ötelemeyi yüzde 25 oranında azaltmıştır.

İstanbul kolunda olacak M6,7 büyüklüğünde bir deprem için yerde oluşması beklenen kırılma boyu 5 ile 7,5 km dolayındadır. 2016’da oluşan sarsıntısız sürüklenmenin yürümesi yaklaşık, kırık boyunda 1,5 km’lik azalmaya neden olmuştur. Bu durumda sevindiricidir.

Bundan sonra kalan bölümün kırılması yaklaşık 25-35 saniyelik bir depremle gerçekleşecektir.”

 

Bir cevap yazın