Iğdır’ın muhteşem tuz mağarası

GEZİyorum, Haber
Haberi paylaşın

 

Iğdır’ı il olmadan önce de bilirim. Bir kenarından (kuzey ve kuzeydoğu sınırı) Aras Nehri geçer. Yani nehir Ermenistan sınırıdır. Iğdır’ın doğusunda Azerbaycan’ın Nahçıvan zerk Cumhuriyeti sınırı ve güneydoğusunda İran sınırı yer alıyor. Güneyindeki Ağrı ve hele hele de Ağrı Dağı anlatmakla bitirilemez. Merak etmeyin Ağrı Dağı’nı da anlatacağım. Fotoğraflarını sizlerle paylaşacağım. Şu andaki yazım ülkemizde çok ama gerçekten çok az insanın bileceği Tuzluca’daki tuz mağarasını anlatmak istiyorum.

Önce Tuzluca İlçesini huzurlarınıza getirmek düşüncesindeyim. Tuzluca Iğdır’ın 1236 km2’lik yüzölçümü ile en büyük ilçesi durumunda. Zaten Tuzluca Iğdır’ın üç ilçesinden birisi. İlçenin ilk ismi “Kulp.”

 

7 Ekim 1920 tarihinde Rus işgalinden kurtarıldıktan sonra 1924 yılından itibaren “ilçe” statüsünde oldu.

1934 yılında da ilçede bulunan kaya tuzundan esinlenerek ismi “Tuzluca” olarak değiştirildi. İlçenin Ermenistan ile 18 km’lik hududu bulunuyor.

 

Gelelim tuz mağarasına

2004 yılında özelleştirilen mağara Tuzluca’nın Cumhuriyet Mahallesinde bulunuyor. Mağarayı gezme şansını eski dostlarımdan Eyüp Gültekin’in oğlu Necmi Gültekin sayesinde elde ettim. Necmi’nin çocukluğunu bilirim. Karşıma çoluk çocuk sahibi olarak çıkınca çok şaşırdım. Açık söylemek gerekirse araştırmalarımda bu gezdiğimiz mağara ile ilgili fazla bilgiye sahip değildim. Gezdiğim yerlerdeki eski dostlarımı aramam bana yeni yerleri tanımamda en önemli rehber oluyor. Iğdır’a gideceğimi Necmi’nin amcası Yusuf Gültekin’e söylediğimde Necmi’yi bize yönlendirdi. Buluşup sohbet ettik. Necmi bu özelleştirilen tuz mağarasını gezebilmemiz için oradaki arkadaşlarını aradı ve sonuç olarak gezme fırsatı bulduk.

 

Yanlış anlamayın ve sıkı durun. Mağaranın içini arabayla gezdik.

Evet evet yanlış duymadınız, mağarayı dört çeker arabamızla gezdik.

Mağaradaki onlarca sayıda bulunan dehlizlerin yüksekliği 280 metre. Tuz yatakları yerin 50 metre altına kadar iniyor. Mağara yaz kış 13 derece sıcaklıkta.

Şimdi kışı durun;

 

100 yıllık tuz var

Mağarayla ilgili bilgiyi oradaki yetkiliden aldım tabii ki. Ne dedi biliyor musunuz?

“Burada ülkemizin ihtiyacını 100 yıl boyunca karşılayacak oranda tuz var”

Gururlandım.

Mağara 6 km. uzunluğa sahip. Yani Ermenistan sınırına kadar devam ediyor. Hatta Ermenistan’da da tuz yataklarının devam ettiği söyleniyor.

Daha iddialı bir başka söylem:

Aras Nehrinin 50 metre altında aynı tuzu çıkarmak mümkün.

Yani Kaya tuzu

Diğer adıyla Sodyum Klorür.

Sağlık yönünden de astım, bronşit ve nefes darlığına iyi geliyormuş.

 

Günde sizce kaç ton tuz çıkarılıyor dersiniz?

Tahmini mümkün değil. 60 ton dediler, şaşırdım. Yıllık ortalama 20 bin ton civarında. Eğer kar yağışı fazla olursa bu miktar çok daha yukarılara taşınıyormuş. Neden mi? Yollar buzlanmasın diye buradan çıkan tuzlar rafine edilmeden direkt yollara serpiliyormuş da ondan.

Tabii ki rafine edilerek öğütülüp mutfaklarımızda da kullanıldığını da unutmayalım.

 

Gelelim YORUM bölümüne

Fazla bir şey yazmak haksızlık olur. Sadece tanıtım çok az demek gerekir. Ülkemizde böyle bir yerin olduğunu 80 milyonda kaç kişi biliyor?

Bu geziye çıkacağımı öğrenen Yusuf Gültekin beni arayarak “Lütfen bizim Iğdır’a da git. Tuzluca’da tuz mağarasını gez. Orayı bir haber yap. Haber yap ki insanlar bilsin” dedi. Yusuf da tanıtılmanın eksikliğinden şikayetçiydi. Açık söyleyeyim teşekkürler Yusuf Gültekin ve Necmi Gültekin. Gerçekten ülkemde böyle bir yerin olduğunu bana duyurup benim de gezmemi sağladığınız için.

[Best_Wordpress_Gallery id=”125″ gal_title=”tuzluca”]

Bir cevap yazın